Alles wat je moet weten over stage 5 aggregaten

Sinds januari 2022 moeten vrijwel alle nieuwbouwaggregaten voldoen aan de Stage 5-norm. Deze Europese emissienorm is ingevoerd om de uitstoot van schadelijke stoffen, zoals stikstofoxiden (NOx) en fijnstof, sterk te verminderen. Kortom: schonere energie.

Toch merken we in de praktijk dat er nog veel vragen zijn over Stage 5 aggregaten. Wat is Stage 5 precies? Waarom zijn deze aggregaten anders dan oudere modellen? En waar moet je rekening mee houden om storingen te voorkomen en optimaal rendement te behalen? 

In deze blog leggen we uit wat een Stage 5 aggregaat is, hoe de techniek werkt en waarom de juiste toepassing minstens zo belangrijk is als het aggregaat zelf.

Wat is een Stage 5 aggregaat?

Stage 5 is de nieuwste Europese emissienorm voor mobiele machines die niet op de openbare weg rijden, zoals aggregaten, graafmachines en hoogwerkers. De norm is ingevoerd om de uitstoot van schadelijke stoffen, waaronder stikstofoxiden (NOx) en fijnstof (PM), drastisch te verminderen.

Een Stage 5 aggregaat is in de basis nog steeds een dieselaggregaat. De techniek waarmee elektriciteit wordt opgewekt is niet veranderd. Het grote verschil zit in de manier waarop de uitlaatgassen worden behandeld.

Juist doordat de emissies veel lager zijn, worden Stage 5 aggregaten steeds vaker toegepast op bouwplaatsen, infrastructurele projecten, evenementen en locaties waar strengere emissie-eisen gelden.

Waarom is Stage 5 ingevoerd?

De vraag naar tijdelijke energie blijft groeien. Tegelijkertijd worden de eisen rondom uitstoot steeds strenger. Denk aan projecten in binnenstedelijk gebied, werkzaamheden nabij Natura 2000-gebieden of aanbestedingen waarin emissiereductie een belangrijke rol speelt.

Volledig emissieloos werken is nog niet altijd mogelijk. Daarom vormt Stage 5 voor veel projecten een realistische stap richting schonere tijdelijke energie.

Met een Stage 5 aggregaat wordt de uitstoot van schadelijke stoffen aanzienlijk verminderd ten opzichte van oudere generaties aggregaten. Daarmee voldoe je niet alleen aan de huidige emissienormen, maar ben je ook beter voorbereid op toekomstige eisen van opdrachtgevers en overheden.

Wat is het verschil tussen een Stage 5 aggregaat en oudere aggregaten?

Waar oudere aggregaten de uitlaatgassen grotendeels ongefilterd uitstoten, maken Stage 5 aggregaten gebruik van een uitgebreid nabehandelingssysteem. Afhankelijk van het vermogen bestaat dit uit een roetfilter (DPF) en, vanaf grotere vermogens, een SCR-katalysator met AdBlue. Hierdoor wordt de uitstoot van schadelijke stoffen aanzienlijk teruggebracht.

Hoewel een Stage 5 aggregaat nog steeds op diesel draait, is de techniek achter de motor aanzienlijk veranderd. Een aggregaat blijft diesel nodig hebben. Toch zijn er 4 punten waar je rekening mee moet houden bij Stage 5 motoren in aggregaten:

Juist doordat de techniek geavanceerder is geworden, vraagt een Stage 5 aggregaat ook om een andere manier van werken. Dat betekent niet dat het aggregaat minder betrouwbaar is. Integendeel. De techniek werkt uitstekend, mits het aggregaat op de juiste manier wordt ingezet.

Waar moet je rekening mee houden bij een Stage 5 aggregaat?

Een Stage 5 aggregaat blijft een dieselaggregaat. Toch zijn er een aantal belangrijke verschillen ten opzichte van oudere modellen.

1. De motor is voorzien van een roetfilter

Een Stage 5 motor is standaard uitgerust met een roetfilter (DPF). Dit filter vangt het roet op dat tijdens het draaien van de motor ontstaat. Zodra het aggregaat voldoende op temperatuur komt, wordt dit roet tijdens de regeneratie verbrand. Hierdoor kan de roetuitstoot met wel 99,9% worden verminderd.

In principe is het roetfilter dus zelfreinigend. Voorwaarde is wel dat het aggregaat voldoende wordt belast. Gebeurt dat niet, dan komt het uitlaatsysteem niet op temperatuur en kan het filter langzaam dichtslibben.

2. De motor heeft AdBlue nodig

Om aan de Stage 5-emissienorm te voldoen, zijn motoren vanaf ongeveer 50 kVA uitgerust met een SCR-katalysator. Hierbij wordt AdBlue gebruikt om stikstofoxiden (NOx) om te zetten in onschadelijke stikstof en waterdamp.

AdBlue bestaat uit gedemineraliseerd water en ureum. Door deze vloeistof in de hete uitlaatgassen te injecteren, worden schadelijke stoffen afgebroken voordat ze de uitlaat verlaten.

Naast diesel moet daarom ook regelmatig AdBlue worden bijgevuld. Is de AdBlue-tank leeg, dan schakelt het aggregaat zichzelf uit. Zo wordt voorkomen dat het aggregaat blijft draaien zonder de uitstoot te reduceren.

3. Het dieselverbruik kan iets hoger zijn

Dat klinkt misschien tegenstrijdig, maar Stage 5 motoren kunnen fractioneel meer diesel verbruiken dan oudere motoren.

Dat komt doordat de motor anders is afgesteld. Om de uitstoot van stikstofoxiden te verminderen, wordt de verbranding gecontroleerd beïnvloed. Hierdoor kan het brandstofverbruik iets toenemen, terwijl de totale uitstoot juist aanzienlijk lager wordt.

In de praktijk weegt deze beperkte toename ruimschoots op tegen de milieuwinst en het voldoen aan de strengere emissie-eisen.

4. De juiste capaciteit kiezen is belangrijker dan ooit

Waar oudere aggregaten relatief ongevoelig waren voor lage belasting, geldt dat niet voor Stage 5 aggregaten.

Voor een goede werking van het roetfilter en de SCR-katalysator moet het uitlaatsysteem voldoende warm worden. Daarom moet een Stage 5 aggregaat bij voorkeur minimaal 30 tot 40% van zijn vermogen leveren.

Dat betekent dat het nog belangrijker is om vooraf goed na te denken over de benodigde capaciteit. Een te groot aggregaat lijkt misschien een veilige keuze, maar draait in de praktijk vaak structureel op een te lage belasting.

Juist daarom kijken wij vooraf altijd naar het daadwerkelijke energieverbruik en het piekvermogen van een project. Zo voorkom je onnodig brandstofverbruik én haal je het maximale uit je Stage 5 aggregaat.

Waarom is onderbelasting een veelvoorkomend probleem?

In de praktijk zien we dat veel Stage 5 aggregaten worden geselecteerd op basis van het maximale piekvermogen. Dat lijkt logisch: je wilt immers voorkomen dat je capaciteit tekortkomt. Het gevolg is echter dat een aggregaat een groot deel van de dag veel minder vermogen levert dan waarvoor het is ontworpen.

Bij oudere dieselaggregaten was dat nauwelijks een probleem. Bij Stage 5 aggregaten wel. Wanneer een aggregaat langdurig onderbelast draait, komt het uitlaatsysteem niet op de juiste temperatuur. Daardoor kan het roetfilter zich niet goed regenereren. Uiteindelijk raakt het filter verzadigd en grijpt het systeem in om schade te voorkomen.

Storingen die vervolgens aan het aggregaat worden toegeschreven, blijken in de praktijk vaak het gevolg van een onjuiste toepassing. Daarom begint een betrouwbare Stage 5-installatie niet bij het aggregaat zelf, maar bij een goede inventarisatie van de energiebehoefte. Door vooraf het juiste vermogen te bepalen en het aggregaat correct te dimensioneren, voorkom je veel problemen en blijft het systeem betrouwbaar functioneren.

Zijn Stage 5 aggregaten duurder in gebruik?

Een Stage 5 aggregaat is technisch geavanceerder dan een ouder dieselaggregaat. Dat zie je terug in de aanschafprijs, maar ook in het onderhoud. Daarnaast gebruikt een Stage 5 aggregaat naast diesel ook AdBlue en kan het brandstofverbruik in sommige situaties iets hoger liggen. Toch vertellen deze kosten niet het hele verhaal.

Wanneer een Stage 5 aggregaat op de juiste manier wordt ingezet, profiteer je juist van een efficiënter systeem dat voldoet aan de huidige emissie-eisen en geschikt is voor projecten waar oudere aggregaten steeds minder vaak worden toegestaan.

De grootste kosten ontstaan meestal niet door de techniek zelf, maar door een verkeerde toepassing. Een te groot aggregaat dat langdurig onderbelast draait, verbruikt onnodig brandstof en vergroot de kans op storingen en extra onderhoud. Daarom begint een efficiënte stroomvoorziening altijd met het kiezen van de juiste capaciteit.

Is Stage 5 de meest duurzame oplossing?

Stage 5 is een belangrijke stap richting schonere tijdelijke energie, maar het is niet de eindbestemming. Een Stage 5 aggregaat blijft immers een dieselaggregaat. Bij Genpower kijken we daarom altijd naar de totale energiebehoefte van een project. Soms is een Stage 5 aggregaat de beste keuze. In andere situaties levert een combinatie met een batterijpack juist meer voordelen op. Een batterij kan pieken in het energieverbruik opvangen, waardoor het aggregaat constanter draait, minder brandstof verbruikt en minder emissies uitstoot.

Voor projecten waar emissievrij werken noodzakelijk is, kunnen ook waterstofaggregaten of biogasaggregaten een interessante oplossing zijn. Welke oplossing het beste past, hangt af van het project, de beschikbare infrastructuur en de gewenste duurzaamheid.

Er bestaat dus geen standaardoplossing. Op iedere vraag naar tijdelijke energie bestaat een passend antwoord. Wil je meer weten over de werking, toepassingen en praktische inzet van Stage 5 aggregaten? Download dan onze gratis whitepaper.

Heb je liever direct advies over jouw project? Neem dan gerust contact op. We denken graag met je mee.

Neem contact op

Veelgestelde vragen over Stage 5 aggregaten

Is een Stage 5 aggregaat verplicht?

Sinds januari 2022 moeten vrijwel alle nieuwbouwaggregaten voldoen aan de Europese Stage 5-emissienorm. Voor bestaande aggregaten gelden andere regels. Daarnaast kunnen opdrachtgevers of lokale overheden aanvullende emissie-eisen stellen.

Waarom heeft een Stage 5 aggregaat AdBlue nodig?

AdBlue wordt gebruikt in de SCR-katalysator om stikstofoxiden (NOx) om te zetten in stikstof en waterdamp. Hierdoor wordt de uitstoot van schadelijke stoffen aanzienlijk verminderd.

Wat gebeurt er als een Stage 5 aggregaat te weinig wordt belast?

Bij langdurige onderbelasting komt het uitlaatsysteem niet voldoende op temperatuur. Hierdoor kan het roetfilter zich niet goed regenereren, wat uiteindelijk kan leiden tot storingen of het automatisch uitschakelen van het aggregaat.

Verbruikt een Stage 5 aggregaat meer diesel?

In sommige situaties wel. Door de aangepaste motortechniek kan het brandstofverbruik fractioneel hoger liggen. Daar staat tegenover dat de uitstoot van schadelijke stoffen aanzienlijk lager is dan bij oudere aggregaten.

Hoe bepaal ik welk Stage 5 aggregaat ik nodig heb?

Dat begint met inzicht in het daadwerkelijke energieverbruik. Door vooraf het benodigde vermogen en de piekbelasting te bepalen, voorkom je overcapaciteit en zorg je ervoor dat het aggregaat optimaal presteert.